W środę podróżowaliśmy z naszymi pszczołami z Górek do Klasztoru Sióstr Niepokalanek w Szymanowie. To kolejne miejsce w naszym „honey tour”, gdzie liczymy na obfite nektarowanie dostojnych lip przyklasztornych. Cała operacja logistyczna trwała do 2-giej w nocy. Dziękuję Michałowi P. za pomoc!

Sezon pszczelarski w pełni. Jesteśmy już „po rzepaku”, co oznacza, że jesteśmy już po miodobraniu. Pszczoły natomiast czekają (zbierając m.in. nektar kwiatu głogu) w Górkach pod Mszczonowem na pierwszy kwiat robinii, zwanej potocznie akacją.

Jak widać na załączonym obrazku – miód jest już w słoikach i czeka na zamówienie. Darz ul!

Kilka osób pytało mnie o ostatnio o pierzgę. Co to, na co i dlaczego? Nazwa jest dość dziwna i rzadko spotykana.

Pierzga to nic innego jak pyłki kwiatowe zbierane przez pszczoły, zmagazynowane i zakonserwowane w komórkach plastrów pszczelich. Według badań pyłek pszczeli w swym składzie zawiera białka, węglowodany, składniki mineralne, witaminy oraz lipidy,

Pierzga stanowi, obok miodu, drugi podstawowy składnik diety pszczelej, będąc dla pszczół źródłem białka, mikroelementów i witamin. Aby rodzina pszczela mogła się harmonijnie rozwijać (zużycie roczne pierzgi może dochodzić nawet do 35 kg na ul podczas całego roku), część pszczół zbieraczek jest odpowiedzialna za pozyskanie pyłku z kwiatów (obok nektaru, wody i propolisu), które kwitną w najbliższej okolicy ula. Pszczoła lecąc na dany kwiat pobiera pyłek zgarniając go z pylników szczoteczkami przednich odnóży. Podczas zapylania, pszczoła zostaje również cała pokryta pyłkiem, który jest sczesywany za pomocą odnóży. Pyłek jest odkładany na zewnętrznej stronie goleni trzeciej pary odnóży w tzw. koszyczkach pyłkowych. Przy użyciu śliny pszczoła formuje z pyłku kulki, zwane obnóżami pyłkowymi. Barwa pyłku zależy od ubarwienia kwiatu.

Po powrocie do ula pszczoły obwieszone z dwóch stron kulkami pyłku, zrzucają je do pustych komórek plastra, wracając po nową porcję. Ciekawostką jest to, że pszczoły zachowują tak zwaną wierność kwiatową, tzn. wracają po pyłek na ten sam gatunek kwiatu do zakończenia kwitnienia. Następnie do pracy przy złożonym w plastrach pyłku przystępują młode, nielotne pszczoły. Obnóża są rozdrabniane i wzbogacane śliną z odrobiną miodu, a następnie ubijane warstwami w komórkach (nawet do 5 warstw). Pyłek, który został odłożony w komórce pszczelej do 3/4 jej głębokości powlekany jest następnie warstwą miodu, aby uniemożliwić dostęp powietrza. W takich warunkach beztlenowych dochodzi do fermentacji mlekowej. W jej wyniku zmienia się skład chemiczny pyłku, powodując to, że pierzga staje się bardziej przyswajalna zarówno przez pszczoły, jak i ludzi.

Na prozdrowotną wartość pierzgi, określanej w przeszłości „krynicą młodości” składają się jej wartości odżywcze, antymutagenne, immunostymulujące i antybiotyczne.

Z uwagi na utrudniony sposób pozyskiwania pierzgi (aby ją wydobyć z komórek należy zniszczyć cały plaster) jest ona ciężko dostępna na rynku. Na specjalne życzenie możemy przygotować słoik pierzgi w miodzie.

Jesień i zima to z punktu widzenia pasieki okres dość spokojny. Pszczoły nie są niepokojone przez nikogo – przechodzą zimowlę. Zainteresowani mogą zobaczyć co się dzieje zimą w ulu na stronach Uniwersytetu w Wuerzburgu (kamery programu Hobos).

Okres jesienno-zimowy to czas podsumowań i analiz przebiegu minionego sezonu pszczelarskiego. Jest to również okres przygotowania pasieki do pracy w nowym roku. A jest co robić. Rozlany do słoików miód jest dystrybuowany wśród stałych oraz nowych klientów.
Ponadto pszczelarz konserwuje niewykorzystywane zimą elementy uli (czyszczenie, malowanie, renowacja), przygotowuje ramki z węzą (arkusz wosku z wytłoczoną strukturą komórek pszczelich ułatwiająca pszczołom budowę plastrów woskowych w ramce), odzyskuje wosk ze starych, wycofanych z ula pustych plastrów oraz odsklepin woskowych po letnich miodobraniach. Część pszczelarzy wykonuje z pozyskanego wosku świece (tutaj można zobaczyć nasze świece) oraz węzę, która jest wykorzystywana przez pszczoły w nowo poddanych do ula ramkach (pszczelarski recycling). Innym zajęciem może być również wykonanie wyciągu z propolisu (przepis tutaj), czy pierzgi w miodzie (pyłek kwiatowy zbierany przez pszczoły). Niektórzy pszczelarze wytwarzają wina i piwa miodowe oraz miody pitne.

Długie jesienno-zimowe wieczory sprzyjają również refleksji na temat osiągniętych w poprzednim roku wyników w pasiece. To próba oceny podjętych działań oraz popełnionych błędów (analiza notatek pasiecznych z zapisami przeprowadzonych przeglądów, podsumowania ilości pozyskanego miodu i ocena wartości posiadanych rodzin, ocena hodowli matek, przeprowadzenie rachunku osiągniętych zysków i poniesionych strat. Tego typu podsumowanie służy wyciągnięciu przez pszczelarza wniosków, tak aby w nowym sezonie udoskonalać umiejętności pszczelarskie, ingerując w minimalnym zakresie w życie rodzin pszczelich.

Po ostatnim miodobraniu miodu nawłociowego ostatnią pracą w pasiece jest dobre przygotowanie rodzin pszczelich do nadchodzącej zimy. W miejsce miodu oddaliśmy pszczołom zapas pokarmu cukrowego, który powinien im wystarczyć do połowy kwietnia/ początku wiosny.