Kilka osób pytało mnie o ostatnio o pierzgę. Co to, na co i dlaczego? Nazwa jest dość dziwna i rzadko spotykana.
Pierzga to nic innego jak pyłki kwiatowe zbierane przez pszczoły, zmagazynowane i zakonserwowane w komórkach plastrów pszczelich. Według badań pyłek pszczeli w swym składzie zawiera białka, węglowodany, składniki mineralne, witaminy oraz lipidy,
Pierzga stanowi, obok miodu, drugi podstawowy składnik diety pszczelej, będąc dla pszczół źródłem białka, mikroelementów i witamin. Aby rodzina pszczela mogła się harmonijnie rozwijać (zużycie roczne pierzgi może dochodzić nawet do 35 kg na ul podczas całego roku), część pszczół zbieraczek jest odpowiedzialna za pozyskanie pyłku z kwiatów (obok nektaru, wody i propolisu), które kwitną w najbliższej okolicy ula. Pszczoła lecąc na dany kwiat pobiera pyłek zgarniając go z pylników szczoteczkami przednich odnóży. Podczas zapylania, pszczoła zostaje również cała pokryta pyłkiem, który jest sczesywany za pomocą odnóży. Pyłek jest odkładany na zewnętrznej stronie goleni trzeciej pary odnóży w tzw. koszyczkach pyłkowych. Przy użyciu śliny pszczoła formuje z pyłku kulki, zwane obnóżami pyłkowymi. Barwa pyłku zależy od ubarwienia kwiatu.
Po powrocie do ula pszczoły obwieszone z dwóch stron kulkami pyłku, zrzucają je do pustych komórek plastra, wracając po nową porcję. Ciekawostką jest to, że pszczoły zachowują tak zwaną wierność kwiatową, tzn. wracają po pyłek na ten sam gatunek kwiatu do zakończenia kwitnienia. Następnie do pracy przy złożonym w plastrach pyłku przystępują młode, nielotne pszczoły. Obnóża są rozdrabniane i wzbogacane śliną z odrobiną miodu, a następnie ubijane warstwami w komórkach (nawet do 5 warstw). Pyłek, który został odłożony w komórce pszczelej do 3/4 jej głębokości powlekany jest następnie warstwą miodu, aby uniemożliwić dostęp powietrza. W takich warunkach beztlenowych dochodzi do fermentacji mlekowej. W jej wyniku zmienia się skład chemiczny pyłku, powodując to, że pierzga staje się bardziej przyswajalna zarówno przez pszczoły, jak i ludzi.
Na prozdrowotną wartość pierzgi, określanej w przeszłości „krynicą młodości” składają się jej wartości odżywcze, antymutagenne, immunostymulujące i antybiotyczne.
Z uwagi na utrudniony sposób pozyskiwania pierzgi (aby ją wydobyć z komórek należy zniszczyć cały plaster) jest ona ciężko dostępna na rynku. Na specjalne życzenie możemy przygotować słoik pierzgi w miodzie.